Κατηγορίες
Γλώσσες και Ευρωπαϊκή Ένωση

Γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η γλώσσα συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους φορείς πληροφοριών. Παρά, όμως, τις σχέσεις συγγένειας μεταξύ των γλωσσών, Ευρωπαϊκή γλώσσα δεν υπάρχει, καθώς τα σημεία ταύτισης ανάμεσα στις οικογένειες των ευρωπαϊκών γλωσσών είναι ελάχιστα. Η έννοια της γλώσσας στην Ευρώπη υπαγορεύει τη διατήρηση των διαφόρων γλωσσών, που συνυπάρχουν στον ευρωπαϊκό χώρο. Η σημασία της για τον άνθρωπο και ευρύτερα το κοινωνικό σύνολο καθιστά την πολυγλωσσία μια ιδιαίτερη δεξιότητα των Ευρωπαίων, την οποία όλοι μας οφείλουμε να διαφυλάξουμε.

Η γλωσσική πολυμορφία αναγνωρίζεται επίσημα και προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του άρθρου 22 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία τόσο για το διάλογο των πολιτισμών, όσο και για την αποτελεσματική συνεννόηση στη διεθνή πολιτική σκηνή και την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Στο σημείο αυτό αξίζει ν΄αναφερθούμε στο ψήφισμα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 14 Φεβρουαρίου 2002 για την προώθηση της γλωσσικής πολυμορφίας και της εκμάθησης γλωσσών στο πλαίσιο της υλοποίησης των στόχων του Ευρωπαϊκού Έτους Γλωσσών 2001. Προκειμένου, επομένως, να καταδειχθεί η σημασία της γλώσσας ως φορέας πληροφοριών και πολιτισμού στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί τα κράτη μέλη να προβούν στις ακόλουθες ενέργειες:

  • Να λαμβάνουν τα μέτρα που κρίνουν κατάλληλα για να προσφέρουν στους μαθητές, στο μέτρο του δυνατού, τη δυνατότητα να μαθαίνουν δύο, ή , όπου χρειάζεται, περισσότερες γλώσσες πέραν των μητρικών, και να προωθείται η εκμάθηση ξένων γλωσσών από άλλους στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης, λαμβάνοντας υπόψη τις ποικίλες ανάγκες του κοινού στόχου και τη σημασία της παροχής ισότιμης πρόσβασης στις ευκαιρίες μάθησης. Προκειμένου να προωθηθεί η συνεργασία και η κινητικότητα σε όλη την Ευρώπη, η προσφορά γλωσσών θα πρέπει να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία, συμπεριλαμβανομένων των γλωσσών γειτονικών χωρών και / ή περιοχών.
  • Να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα σπουδών και οι εκπαιδευτικοί στόχοι να προωθούν από νεαρή ηλικία τη διαμόρφωση θετικής στάσης έναντι άλλων γλωσσών και πολιτισμών και να ενθαρρύνουν δεξιότητες στον τομέα της διαπολιτισμικής επικοινωνίας.
  • Να προωθούν την εκμάθηση γλωσσών στην επαγγελματική κατάρτιση, λαμβάνοντας υπόψη τη θετική επίδραση της γλωσσομάθειας στη κινητικότητα και στην ικανότητα  προς απασχόληση.
  • Να διευκολύνουν την ενσωμάτωση των αλλοφώνων στο εκπαιδευτικό σύστημα και στην ευρύτερη κοινωνία, φροντίζοντας, μέσω της λήψης μέτρων, και για τη βελτίωση της γνώσης τους της επίσημης γλώσσας ή γλωσσών διδασκαλίας, με σεβασμό για τη γλώσσα και τον πολιτισμό της χώρας καταγωγής τους.
  • Να προωθούν την εφαρμογή καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, ιδίως δια της κατάρτισης εκπαιδευτικών.
  • Να ενθαρρύνουν τους μελλοντικούς καθηγητές ξένων γλωσσών να αξιοποιήσουν τα σχετικά ευρωπαϊκά προγράμματα για να κάνουν ένα μέρος των σπουδών τους σε μια χώρα ή περιοχή μιας χώρας, στην οποία η γλώσσα που θα διδάσκουν  αργότερα είναι η επίσημη γλώσσα.
  • Να οργανώσουν συστήματα επικύρωσης των γλωσσικών ικανοτήτων, με βάση το κοινό πλαίσιο αναφοράς για τις γλώσσες που αναπτύχθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης, τα οποία να λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ικανότητες που αποκτήθηκαν μέσω άτυπων μορφών μάθησης.
  • Να ενθαρρύνουν την ευρωπαϊκή συνεργασία με στόχο την προώθηση της διαφάνειας των τυπικών προσόντων και τη διασφάλιση της ποιότητας στη διδασκαλία γλωσσών.
  • Να έχουν επίγνωση του πλούτου της γλωσσικής πολυμορφίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, στα πλαίσια των προαναφερθέντων στόχων, και ως εκ τούτου να ενθαρρύνουν, μεταξύ άλλων, τη συνεργασία μεταξύ επίσημων κέντρων ή άλλων πολιτιστικών ιδρυμάτων διάδοσης των γλωσσών και του πολιτισμού των κρατών μελών.

Στόχος, επομένως, της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να διασφαλίσει την πολυγλωσσία στην Ευρώπη. Γιατί η γλωσσική πολυμορφία είναι μέρος της Ευρώπης μας, παρά το ενιαίο νόμισμα, το Ευρώ, και παρά την κυριαρχία της αγγλικής γλώσσας. Εδώ ακριβώς τίθεται και το ερώτημα, αν η υποστήριξη της πολυγλωσσίας και της διαφύλαξης της ευρωπαϊκής ποικιλίας εξελίσσεται σε εκστρατεία ΄΄κατά΄΄ των αγγλικών. Εντούτοις, η αναγκαιότητα της αγγλικής ως διεθνούς γλώσσας μεταφοράς γνώσης και επικοινωνίας είναι αδιαμφισβήτητη. Καθώς, όμως, η επικοινωνία πραγματώνεται σε πιο περιορισμένο ζωτικό χώρο, η εκμάθηση της γλώσσας μιας γειτονικής χώρας προβάλλει ως λογικό συμπλήρωμα των αγγλικών. Και με αυτή την παρατήρηση, ως καθηγήτρια Γερμανικών στη Β/θμια Εκπ/ση,  έρχομαι στο ρόλο της γερμανικής γλώσσας κάνοντας μια σύντομη μνεία στη χρησιμότητά της, αλλά και στον πολιτιστικό πλούτο της γερμανόφωνης γλωσσικής κοινότητας:

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Λίγοι μάλλον θα γνωρίζουν, ότι η γερμανική γλώσσα είναι η μητρική γλώσσα των περισσοτέρων κατοίκων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ότι αποτελεί γλώσσα εργασίας στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. Ο ρόλος της στην Ε.Ε. ισχυροποιείται μετά από την ένταξη χωρών της ανατολικής Ευρώπης, όπου η γερμανική αποτελεί τη βασική ξένη γλώσσα τόσο από πλευράς παρουσίας στο εκπαιδευτικό σύστημα όσο και από πλευράς αριθμού ομιλητών ως ξένη γλώσσα.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 

Παράλληλα, αδιαμφισβήτητη παραμένει η ισχυρή οικονομία της Γερμανίας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εδρεύει στη Φρανκφούρτη, ενώ οι σημαντικότερες εξαγωγές στον κόσμο (αυτοκινητοβιομηχανία, φαρμακοβιομηχανία, χημικά προϊόντα) πραγματοποιούνται από τη Γερμανία.

ΣΠΟΥΔΕΣ

Τα γερμανικά Πανεπιστήμια τυγχάνουν ευρείας αναγνώρισης και συχνά αποτελούν την πρώτη επιλογή πολλών υποψήφιων φοιτητών. Σύμφωνα με έγκυρο ελληνικό δημοσίευμα, μετά τις ΗΠΑ και τη Μ. Βρετανία, η Γερμανία καταλαμβάνει παγκοσμίως την τρίτη θέση  αναφορικά με τον αριθμό προσέλκυσης ξένων φοιτητών. Αξιοσημείωτη είναι και η συμβολή του Goethe Institut, του φορέα πολιτισμού της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, το οποίο προωθεί τη γνώση  της γερμανικής γλώσσας και στηρίζει την ελληνογερμανική συνεργασία.